سکته مغزی و علائم آن
سکته مغزی یک وضعیت جدی پزشکی است و زمانی رخ میدهد که جریان خون به مغز کاهش یابد یا قطع شود. همچنین این عارضه میتواند به دلیل خونریزی یکی از رگهای مغزی ایجاد شود که در این صورت به آن سکته مغزی ایسکمیک میگویند. در چنین وضعیتی، بافت مغز مواد مغذی و اکسیژن مورد نیاز را دریافت نمیکند؛ به همین دلیل سلولهای مغزی در طی چند ثانیه میمیرند.
اصلیترین علائم سکته مغزی که به طور ناگهانی ظاهر میشوند، شامل موارد زیر هستند:
- ضعف در صورت: ممکن است یک طرف صورت افتادگی پیدا کند و لبخند زدن دشوار شود.
- ضعف در بازو: ممکن است فرد به دلیل ضعف و بی حسی نتواند هر ۲ بازو را به طور کامل بالا نگه دارد.
- مشکلات گفتاری: ممکن است صحبتههای فرد گیجکننده به نظر برسند و کلمات را نامفهوم ادا کند.
دیگر نشانههای سکته مغزی عبارتاند از:
- مشکل در صحبت کردن و درک حرفهای دیگران
- بیحسی، ضعف یا فلج صورت، بازو و پا
- مشکلات بینایی در یک یا هر ۲ چشم
- سردرد ناگهانی و شدید
- مشکل در راه رفتن
تشخیص به موقع شروع علائم سکته مغزی اهمیت زیادی دارد. اگر اطرافیانتان دچار نشانههای سکته مغزی شدهاند، سریعا زمان شروع علائم را یادداشت کرده و حتما به کادر درمان اطلاع دهید. چرا که برخی روشهای درمان سکته مغزی زمانی بیشترین تاثیر را دارند که بلافاصله یا در کوتاهترین زمان بعد از شروع سکته مغزی به کار گرفته شوند.
علائم اولیه سکته مغزی
زمان در سکته مغزی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا هر لحظه که میگذرد، تعداد زیادی از سلولهای مغزی از بین میروند. علائم اولیه سکته مغزی معمولا به صورت ناگهانی ظاهر میشوند و میتوانند بر حرکت، گفتار، بینایی و تعادل فرد تاثر بگذارند. در صورت مشاهده هر یک از نشانههای زیر در خود یا اطرافیانتان، حتما با اورژانس تماس بگیرید تا از عوارض بعد از سکته مغزی جلوگیری شود:
۱- ضعف یا بیحسی ناگهانی در یک طرف بدن
ایجاد بیحسی یا ضعف ناگهانی در یک طرف صورت، دست یا پا از شایعترین نشانههای سکته مغزی است. در چنین وضعیتی، فرد احساس میکند به طور ناگهانی یک دست یا پایش کار نمیکند یا به شدت سنگین شده است. بروز ناگهانی این نشانه، نیازمند ارزیابی فوری توسط پزشک است.
برخی بیماران بعد از سکته مغزی دچار ضعف و محدودیتهای حرکتی در دست و پا میشوند که در این صورت، روشهای توانبخشی میتوانند به بهبود عملکرد آنها کمک کنند. برای آشنایی بیشتر با طریقه ماساژ بیماران سکته مغزی میتوانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.
۲- تاری دید یا از دست دادن ناگهانی بینایی
تاری دید یا کاهش بینایی در یک یا هر ۲ چشم از دیگر علائم سکته مغزی است که نباید آن را دست کم بگیرید. اغلب افراد در چنین وضعیتی، احساس میکنند یک پرده جلوی چشمشان قرار گرفته یا ممکن است دچار دوبینی شوند. این علائم ممکن است موقتی باشند و خیلی زود برطرف شوند؛ اما زنگ خطر جدی بهشمار میآیند.
۳- مشکل در صحبت کردن و درک گفتار دیگران
سکته مغزی میتواند توانایی فرد برای صحبت کردن، درک حرفهای دیگران یا پیدا کردن کلمات مناسب را مختل کند. برخی افراد تلاش میکنند حرف بزنند؛ اما کلمات از دهانشان بیرون نمیآیند یا برای دقایقی متوجه حرفهای دیگران نمیشوند و حتی نمیتوانند کلمات ساده را به درستی بیان کنند. این علائم معمولا به طور ناگهانی ایجاد میشوند و باید سریعا بیمار را به بیمارستان برسانید.
۴- عدم تعادل و سرگیجه شدید
زمانی که بدون دلیل مشخصی سرگیجه شدیدی را تجربه کردید یا در حفظ تعادل خود مشکل داشتید، به طوری که قادر به ایستادن یا راه رفتن طبیعی نیستید، حتما به اورژانس زنگ بزنید. این علائم، بهویژه اگر با دیگر نشانهها مانند تاری دید ناگهانی یا ضعف و بیحسی در یک طرف بدن همراه باشند، میتوانند از علائم اولیه سکته مغزی بهشمار بیایند و نیاز به اقدام پزشکی فوری دارند.
۵- سردرد شدید و ناگهانی
سردردی که ناگهانی بروز کند و بسیار شدید باشد؛ به طوری که آن را بدترین سردرد عمرتان بدانید، میتواند از علائم قبل از سکته مغزی بهشمار بیاید. این علامت را ممکن است روزها قبل از وقوع سکته مغزی تجربه کنید؛ به همین دلیل میتوان آن را یک نشانه هشداردهنده دانست.
علائم سکته مغزی خفیف
گاهی فرد دچار سکته مغزی خفیف یا همان حمله ایسکمیک گذرا (TIA) میشود. نشانههای این حمله معمولا در عرض چند دقیقه یا حداکثر چند ساعت برطرف میشوند؛ اما بهتر است آنها را نادیده نگیرید، چرا که میتوانند هشدار جدی باشند و احتمال بروز سکته مغزی شدید در روزهای آینده را بیشتر کنند. سکته مغزی گذرا و خفیف معمولا نشاندهنده مشکلی در سیستم عروق مغزی است و میتواند ریسک سکته مغزی در سالمندان را افزایش دهد؛ به همین دلیل توجه به بررسی علت و درمان آن اهمیت دارد.
برخی از علائم سکته خفیف مغزی عبارتاند از:
- سرگیجه، عدم تعادل و احساس گیجی
- تاری دید یا کاهش بینایی در یک یا هر ۲ چشم
- بیحسی یا ضعف در یک یا ۲ طرف بدن
- ناتوانی در صحبت کردن
- دشواری در درک گفتار دیگران و ادا کردن درست کلمات
- کاهش حس در یک یا هر ۲ طرف بدن
شایع ترین علائم سکته مغزی
اختلال در خونرسانی به مغز، علت سکته مغزی است که باعث بروز شایعترین علائم این عارضه میشود و میتواند بخشهای مختلف عملکرد بدن را تحت تاثیر قرار دهد. شدت و نوع علائم ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشند؛ اما توجه به این نکته که نشانهها به طور ناگهانی شروع شدهاند، اهمیت دارد.
شایعترین نشانه، ضعف و بیحسی در یک طرف بدن است که میتواند در صورت، دست یا پا ظاهر شود. این علامت ممکن است خود را با فلج ناگهانی یک سمت بدن نشان دهد؛ به طوری که بیمار نمیتواند حرکت کند یا کنترل بدن خود را از دست میدهد. دیگر علائم شایع سکته مغزی شامل تاری دید، کاهش بینایی در یک یا هر ۲ چشم و دوبینی است که باید آن را جدی بگیرید و در صورت مشاهده، فوری بیمار را به اورژانس بیمارستان برسانید تا در اسرع وقت بهترین دارو برای بیماران سکته مغزی مورد استفاده قرار بگیرد.
از دیگر نشانههای رایج میتوان به سرگیجه شدید و عدم تعادل اشاره کرد. افراد در چنین وضعیتی نمیتوانند به درستی راه بروند یا هماهنگی حرکتی خود را از دست میدهند. همچنین اگر به طور ناگهانی سردرد شدیدی گرفتید که با حالت تهوع و استفراغ همراه است، حتما به مرکز درمانی مراجعه کنید؛ زیرا میتواند یکی از نشانههای سکته مغزی محسوب شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اینکه استفراغ بعد از سکته مغزی نشانه چیست، میتوانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.
علائم هشداردهنده سکته مغزی (قانون FAST)
قانون F.A.S.T مخفف چهار نشانه مهم سکته مغزی است که در صورت مشاهده آنها باید فوری به اورژانس زنگ بزنید. حتی زمانی که علائم برای مدتی ظاهر شوند، سپس کاملا از بین بروند، آنها را نادیده نگیرید و حتما برای دریافت خدمات پزشکی اقدام کنید. در جدول زیر در مورد روش تشخیص سریع علائم سکته مغزی توضیح میدهیم:
| قانون FAST | توضیحات |
|---|---|
| Face (صورت) | توجه به ظاهر صورت و افتادگی یا بیحسی در یک طرف صورت |
| Arms (بازوها) | بررسی بیحسی و ضعف در بازوها و ناتوانی در حرکت یا بالا نگه داشتن دست |
| Speech (گفتار) | گفتار نامفهوم و دشواری در ادا کردن درست کلمات |
| Time (زمان) | زمان طلایی برای درمان سکته مغزی (در صورت مشاهده هر یک از علائم قبل، فوری با اورژانس تماس بگیرید.) |
پس از ترخیص بیمار از بیمارستان، رعایت توصیههای پزشکی و آگاهی از اصول مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل میتواند در روند توانبخشی و پیشگیری از عوارض ثانویه موثر باشد. همچنین برخی بیماران سکته مغزی به دلیل آسیبهای مغزی ناشی از بیماری دچار تغییرات عاطفی و رفتاری میشوند که میتواند توجیهکننده علت گریه بیمار سکته مغزی باشد. در این مورد بهتر است با پزشک معالج بیمار صحبت کنید تا در صورت امکان، راهکارهای درمانی ارائه شود.
آزمایشگاه تخصصی دکتر صادقیان، مفتخر به اخذ ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۰۰۰۲ انگلستان، تحت نظر دکتر حامد صادقیان، متخصص پاتولوژی سرجیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف را در زمینه های پاتولوژی، سیتولوژی و میکروبیولوژی، تحت پوشش قرار می دهد.
آزمایشگاه دکتر صادقیان طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان می باشد.
آدرس: مشهد – بلوارامامت – نبش امامت ۳۴ – ساختمان پزشکان امامت
شماره تماس: ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۱ و ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۲




