آزمایش FSH یا آزمایش هورمون محرک فولیکول و یا Follicle-stimulating Hormone، آزمایشی است که برای ارزیابی مواردی همچون باروری، سلامت اندامهای تولیدمثل (تخمدانها یا بیضهها)، عملکرد هیپوفیز و همچنین ارزیابی بلوغ زودرس و یا تاخیر در بلوغ در کودکان کاربرد دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد آزمایش FSH با ما همراه باشید.
FSH در آزمایش خون چیست؟
FSH هورمون تحریککننده فولیکول است. این هورمون در تولید مثل زنان و مردان نقش دارد. هورمون FSH توسط غده هیپوفیز ساخته میشود. تولید FSH توسط سیستم پیچیدهای شامل هیپوتالاموس، هیپوفیز و هورمونهای تولید شده توسط تخمدانها (در زنان) و بیضهها (در مردان) کنترل میشود. غده هیپوتالاموس هورمونی به نام هورمون آزادکننده گنادوتروپین یا gonadotropin-releasing hormone (GnRH) ترشح میکند؛ این هورمون موجب ترشح هورمون های FSH و LH (گنادوتروپین) از هیپوفیز میشود.
چرا آزمایش FSH تجویز میشود؟
همانطور که اشاره کردیم یکی از مهمترین هورمونها در دوران باروری، هورمون FSH است. به همین دلیل در موارد ناباروری باید آزمایش FSH انجام شود تا عامل مانع بارداری مشخص گردد. پزشک از این تست برای تشخیص فرارسیدن یائسگی نیز استفاده میکند. همچنین درصورتیکه دچار قاعدگی نامنظم یا نارسایی تخمدان شوید پزشک احتمالاً انجام این آزمایش را تجویز خواهد کرد.
مردان نیز ممکن است نیاز به اندازهگیری سطح این هورمون داشته باشند. در مواردی مانند نارسایی بیضه و کم بودن تعداد اسپرم، میزان FSH در آزمایش خون بررسی میشود. آزمایش FSH همچنین در مواردی مانند مشکلات نعوظ در مردان و تشخیص یا ارزیابی اختلالات جنسی مورد نیاز خواهد بود.
تفسیر آزمایش FSH و LH در مردان چیست؟
آزمایش FSH و LH در مردان برای ارزیابی تعداد کم اسپرم، ارزیابی هیپوگنادیسم یا کمکاری غدد جنسی (hypogonadism) یا نارسایی گناد و ارزیابی بیاختیاری بیضه انجام میشود.
چنانچه نتیجه آزمایش FSH در مردان، سطح بالایی از این هورمون را در خون نشان دهد، نشاندهنده این است که احتمالا مشکلاتی همچون سندرم کلاینفلتر (یک بیماری نادر در مردها که به علت وجود کروموزوم X اضافی ایجاده شده و بر رشد مردانه تاثیر میگذارد)، عدم وجود بیضه یا عملکرد نامناسب آن، آسیب به بیضه در اثر بیماری مانند وابستگی به الکل و آسیب بیضه در اثر تماس با اشعه ایکس یا شیمیدرمانی وجود دارد.
تفسیر آزمایش FSH و LH در زنان چگونه است؟
اگر آزمایش FSH یک خانم نشان دهد که میزان هورمون FSH در خون او بیشتر از حد نرمال است، احتمالا یکی از اختلالات زیر در حال وقوع است:
- از دست دادن عملکرد تخمدان یا ایجاد مشکل در تخمدان
- یائسگی
- سندرم تخمدان پلی کیستیک (خارج از تعادل شدن هورمونهای زنانه و ایجاد کیست)
- اختلال کروموزومی
- کاهش تولید تخمک با کیفیت و نطفه برای باروری
توجه داشته باشید که سن در باروری یک زن تاثیر بسیار زیادی دارد. با افزایش سن احتمال تولید تخمک با کیفیت بسیار کم میشود. معمولا پزشک زنان تست هورمون FSH را همراه با سایر آزمایشاتی که سطح هورمون لوتئینیزه (LH)، استرادیول و پروژسترون را تعیین میکنند، برای بررسی ذخایر تخمدان انجام میدهد.
سطح هورمون FSH بالا در زنان به این معنی است که احتمال بارداری کمتر است. البته این بدان معنا نیست که احتمال بارداری وجود ندارد، اما احتمالا پروسه بارداری سختتر و نیاز به اعمال روشهای کمک باروری خواهد بود. همچنین مقدار FSH پایین در یک خانم نشاندهنده تولید نکردن تخمک توسط تخمدان است یا اینکه هیپوتالاموس یا غده هیپوفیز (هورمونهای کنترل کننده موجود در مغز)، به درستی عمل نمیکنند و یا اینکه یک تومور در توانایی مغز در کنترل تولید FSH تداخل ایجاد کرده است.
میزان FSH در یائسگی چقدر است؟
قبل از مرحله یائسگی، بدن زن تلاش میکند تا تخمکهای قابل باروری بیشتری تولید کند و درنتیجه سطح FSH را افزایش دهد. بااینحال، پس از یائسگی تخمک دیگر نمیتواند تولید شود. در زنان یائسه، FSH ممکن است در یک تلاش غیرمولد برای شروع مجدد تخمکگذاری و تولید تخمکهای زنده بالا بماند. به همین دلیل افزایش میزان این هورمون میتواند بهعنوان یکی از نشانههای نزدیک شدن یائسگی در نظر گرفته شود. بهطورکلی میزان این هورمون پس از یائسگی بین ۱۹.۳ تا ۱۰۰ IU/L خواهد بود.
آزمایشگاه تخصصی دکتر صادقیان، مفتخر به اخذ ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۵۱۸۹ انگلستان، تحت نظر دکتر حامد صادقیان، متخصص پاتولوژی سرجیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف را در زمینه های پاتولوژی، سیتولوژی و میکروبیولوژی، تحت پوشش قرار می دهد.
آزمایشگاه دکتر صادقیان طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان می باشد.
آدرس: مشهد – بلوارامامت – نبش امامت ۳۴ – ساختمان پزشکان امامت
شماره تماس: ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۱ و ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۲
