منظور از اختلالات خونریزی چیست؟

وقتی دچار جراحت می‌شوید، سیستم انعقادی با لخته کردن خون باعث توقف خونریزی می‌شود. فرآیند لخته شدن خون توسط پلاکت‌ها (نوعی سلول خونی) و فاکتورهای انعقادی (پروتئین‌های موجود در خون) انجام می‌شود. کمبود یا اختلال عملکرد هر کدام از این اجزا به بروز اختلالات خونریزی منجر می‌شود و فرآیند لخته شدن خون را با مشکل روبرو می‌کند.

انواع اختلالات خونریزی

تعدادی از اختلالات خونریزی با یک الگوی خانوادگی شناخته شده به ارث می‌رسند و بعضی دیگر به دلیل بیماری یا مصرف انواع خاصی از داروها ایجاد می‌شوند. اگرچه بعضی از این اختلالات برگشت‌پذیر بوده و کاملا درمان می‌شوند (مانند کمبود ویتامین K)، بیشتر آن‌ها مزمن هستند و به درمان مادام‌العمر نیاز دارند. به طور کلی، انواع اختلالات خونریزی را می‌توان به صورت زیر دسته‌بندی کرد:

علائم اختلالات خونریزی

علائم و شدت اختلالات خونریزی می‌تواند بسیار متفاوت باشد. بعضی از افراد خونریزی مکرر را تجربه می‌کنند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند، مگر اینکه تحت عمل جراحی قرار بگیرند یا آسیب جدی ببینند. علائم شایع این اختلال عبارتند از:

• خونریزی مکرر یا طولانی‌مدت بینی

• خونریزی مکرر یا طولانی‌مدت لثه

• منوراژی (خونریزی بیش از حد در دوران قاعدگی)

• خونریزی بیش از حد پس از زایمان

• خونریزی طولانی‌مدت پس از تزریق یا خون‌گیری

• خونریزی بیش از حد در حین یا بعد از عمل جراحی

• ایجاد کبودی‌های بزرگ

بروز این علائم لزوما به معنی اختلال خونریزی نیست. اگر متوجه کبودی‌های مکرر شدید یا بعد از یک بریدگی بیش از چند ثانیه خونریزی داشتید، به پزشک مراجعه کنید.

عوارض اختلالات خونریزی

وقتی اختلالات خونریزی خیلی دیر درمان می‌شوند، احتمال بروز عوارض افزایش می‌یابد. شایع‌ترین این عوارض عبارتند از:

• خونریزی در روده

• خونریزی در مغز

• خونریزی در مفاصل

• درد مفاصل

اگر اختلال خونریزی شدید باشد یا باعث از دست دادن بیش از حد خون شود، ممکن است با عارضه همراه باشد.

اختلالات خونریزی می‌توانند به ویژه برای زنان خطرناک باشند، به خصوص اگر به سرعت درمان نشوند. یک اختلال درمان نشده خطر خونریزی بیش از حد در هنگام زایمان یا سقط جنین را افزایش می‌دهد. به‌علاوه، زنان مبتلا به اختلالات خونریزی ممکن است خونریزی بسیار شدید قاعدگی را تجربه کنند که این امر می‌تواند به کم خونی منجر شود. کم‌ خونی با کاهش گلبول‌های قرمز خون و با علائمی مثل ضعف، تنگی نفس و سرگیجه مشخص می‌شود.

علت بروز اختلالات خونریزی

همان‌طور که گفته شد، انواع مختلفی از اختلالات خونریزی وجود دارد که علت آن‌ها با هم متفاوت است.

۱. اختلالات خونی خانوادگی

هموفیلی و بیماری فون ویلبراند از جمله مشکلاتی هستند که به ارث می‌رسند.

هموفیلی

افراد مبتلا به هموفیلی فاکتورهای انعقادی را ندارند. نوع هموفیلی بستگی به این دارد که فرد فاقد کدام فاکتور باشد. شایع‌ترین نوع این بیماری هموفیلی A است که به دلیل کمبود فاکتور هشت انعقادی رخ می‌دهد. هموفیلی B با کمبود فاکتور ۹ و هموفیلی C با کمبود فاکتور ۱۱ مرتبط است.

هموفیلی با یک الگوی توارث وابسته به X  مغلوب به ارث می‌رسد، بنابراین مردان بیشتر به آن مبتلا می‌شوند. افراد مبتلا به هموفیلی ممکن است در اثر جراحت خونریزی قابل توجهی داشته باشند یا حتی خونریزی خود به خود (بدون آسیب) را تجربه کنند.

بیماری فون ویلبراند

بیماری فون ویلبراند شایع‌ترین اختلال خونریزی در جهان است که تخمین زده می‌شود ۱ درصد مردم به نوعی از آن مبتلا باشند. این بیماری می‌تواند هم زنان و هم مردان را به یک اندازه تحت تاثیر قرار دهد.

۲. اختلالات پلاکت

این دسته از اختلالات خونریزی به دلیل کمبود پلاکت یا اختلال عملکرد آن‌ رخ می‌دهد.

کمبود پلاکت (ترومبوسیتوپنی)

علل متعددی برای کاهش تعداد پلاکت‌ها وجود دارد، از جمله لوسمی (سرطان خون)، شیمی درمانی و ترومبوسیتوپنی ایمنی (تخریب پلاکت‌ها توسط سیستم ایمنی بدن).

اختلال عملکرد پلاکت

حتی اگر تعداد پلاکت‌ها طبیعی باشد، اختلال عملکرد آن‌ها باعث خونریزی می‌شود.

۳. اختلالات خونریزی اکتسابی

مشکلات زمینه‌ای زیر می‌توانند به اختلال خونریزی منجر شوند:

خودایمنی

بعضی از افراد ممکن است به دلیل ایجاد آنتی‌بادی در برابر فاکتورهای انعقادی به هموفیلی اکتسابی مبتلا شوند. این مشکل می‌تواند ایدیوپاتیک (بدون علت قابل شناسایی) باشد، در دوران بارداری یا در اثر ابتلا به سرطان و بیماری خودایمنی اتفاق بیفتد یا نتیجه یک واکنش دارویی باشد.

کمبود ویتامین K

عملکرد بعضی از عوامل انعقادی به ویتامین K وابسته است، بنابراین افرادی که کمبود ویتامین K دارند به احتمال زیاد به راحتی دچار خونریزی می‌شوند. این کمبود می‌تواند به دلیل سوء تغذیه یا سوء جذب رخ دهد.

مصرف داروهای ضدانعقاد

افرادی که از داروهای ضدانعقاد استفاده می‌کنند (داروهایی که مانع لخته شدن خون می‌شوند)، در معرض خطر خونریزی هستند. این داروها اغلب برای کاهش خطر سکته مغزی یا حمله قلبی تجویز می‌شوند.

معمولا برای جلوگیری از خونریزی، دوز داروهای ضدانعقاد به دقت تنظیم می‌شود. اما گاهی اوقات تداخل دارویی یا تداخل با الکل می‌تواند خطر خونریزی را افزایش دهد. به ندرت، ممکن است افراد به این داروها واکنش جدی نشان دهند و خطر خونریزی حتی با قطع مصرف دارو باقی بماند.

بیماری کبدی

فاکتورهای انعقادی عمدتا در کبد ساخته می‌شوند. افراد مبتلا به بیماری شدید کبدی نمی‌توانند به اندازه کافی فاکتورهای انعقادی را تولید کنند و به همین دلیل در معرض خطر خونریزی قرار دارند.

آزمایشگاه تخصصی دکتر صادقیان، مفتخر به اخذ ایزو ۹۰۰۱  و ایزو ۱۰۰۰۲  انگلستان، تحت نظر دکتر حامد صادقیان، متخصص پاتولوژی سرجیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف را در زمینه های پاتولوژی، سیتولوژی و میکروبیولوژی، تحت پوشش قرار می دهد.

آزمایشگاه دکتر صادقیان طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان می باشد.

آدرس: مشهد – بلوارامامت – نبش امامت ۳۴ – ساختمان پزشکان امامت

شماره تماس: ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۱ و ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۲