یکی از مهمترین آزمایشهایی که فرد شاید بارها و بارها در زندگی خود مجبور به انجام آن شود، آزمایش قند خون است. افرادی که مبتلا به دیابت هستند، افرادی که بالا بودن قند خون برای آنها سم است، معمولا باید به تکرر و به صورت مرتب این آزمایش بسیار مهم را انجام دهند. سوال اینجاست که چند نوع آزمایش قند خون داریم؟
آزمایش قند خون چیست؟
به سادهترین بیان ممکن، این آزمایش را میتوان از جمله مهمترین آزمایشهای خون در نظر گرفت. با استفاده از نتیجه به دست آمده از این آزمایش، میتوان قند خون را اندازهگیری کرد؛ به عبارت دیگر، کاربرد این آزمایش از عنوان آن بهخوبی پیدا است. افرادی که از بیماری دیابت رنج میبرند، معمولا بیشتر از هر کس دیگری نیاز به انجام این آزمایش دارند.
به بیان تخصصیتر، با این آزمایش میتوان میزان گلوکز موجود در خون را اندازهگیری کرد. بالا بودن گلوکز در خون از یک طرف میتواند منجر به عوارض و مشکلات ناخواسته شود، پایین بودن قند خون یا همان هیپوگلیسمی نیز از طرف دیگر میتواند آسیبهای خود را به همراه داشته باشد. درست به همین دلیل، بررسی میزان گلوکز در خون با استفاده از آزمایش قند خون، بسیار اهمیت دارد.
انواع آزمایش قند خون کدام است؟
برای بررسی میزان قند خون در بدن، پزشک متخصص ممکن است یکی از پنج مورد زیر را برای شما تجویز کند؛ بسته به نیاز پزشک و گاهی برای تشخیص بهتر، ممکن است لازم باشد که بیشتر از یک مورد را انجام دهید.
| نام آزمایش | شرح آزمایش |
|---|---|
| آزمایش قند خون ناشتا یا FBS | اندازه گیری میزان گلوکز خون پس از ۸-۱۲ ساعت ناشتایی. عدد نرمال: کمتر از ۱۰۰ میلیگرم در دسیلیتر. برای تشخیص دیابت نوع ۱ و ۲ استفاده میشود. |
| آزمایش قند خون ۲ ساعته یا ۲HPP | اندازهگیری میزان گلوکز خون ۲ ساعت پس از صرف غذا. عدد نرمال: کمتر از ۱۴۰ میلیگرم در دسیلیتر. برای بررسی پاسخ بدن به کربوهیدرات و تشخیص پیشدیابت استفاده میشود. |
| آزمایش قند خون هموگلوبین گلیکوزیله یا HbA1C | اندازهگیری میزان قند متصل به هموگلوبین در طول ۲-۳ ماه گذشته. نشاندهنده کنترل قند خون طولانیمدت است. عدد نرمال: کمتر از ۵.۷%. |
| آزمایش قند خون چالش گلوکز یا GCT | اندازهگیری قند خون در دوران بارداری برای تشخیص دیابت بارداری. |
| آزمایش قند خون تحمل گلوکز خوراکی یا OGTT | مشابه GCT، برای تشخیص دیابت بارداری استفاده میشود و شامل اندازهگیری چندین نمونه خون در فواصل زمانی مشخص است. |
| آزمایش قند خون تصادفی یا RBS | اندازهگیری قند خون در هر زمان از روز بدون نیاز به ناشتایی. برای تشخیص سریع افزایش قند خون در افراد دیابتی استفاده میشود. |
| آزمایش گلوکز ادرار | اندازهگیری میزان گلوکز در ادرار. وجود گلوکز در ادرار میتواند نشانهای از دیابت یا سایر مشکلات پزشکی باشد. |
۱. آزمایش قند خون ناشتا یا FBS
رایجترین آزمایش قند خون است که در آن میزان گلوکز موجود در خون (برحسب میلیگرم بر دسیلیتر) مورد شمارش قرار میگیرد. نام دیگر این آزمایش fasting blood sugar است؛ برای انجام این آزمایش باید حداقل ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید و آن را قبل از صرف غذا انجام دهید. البته نوشیدن آب قبل از انجام این آزمایش ایرادی ندارد.
۲. آزمایش قند خون ۲ ساعته یا hpp2
برخلاف نوع قبلی، این آزمایش را باید ۲ ساعت بعد از صرف غذا انجام دهید. یعنی یک مرتبه آن را در زمان ناشتایی انجام میدهید، سپس صبحانه میل میکنید و بعد از ۲ ساعت دوباره آزمایش میدهید. با استفاده از این آزمایش میتوان دید که در حالت عادی، قند خون بیمار در چه محدودهای قرار گرفته است. معمولا اگر جواب این آزمایش عددی بین ۷۰ تا ۱۴۰ (رنج نرمال قند دو ساعته) نشان دهد، به آن معناست که میزان قند خون شما طبیعی است.
۳. آزمایش قند خون هموگلوبین گلیکوزیله یا HbA1C
در این آزمایش، میزان قند خون متصل به هموگلوبین (همان هموگلوبین گلیکوزیله) مورد بررسی قرار میگیرد. در این آزمایش، قند خون افراد در طول دورههای ۲ تا ۳ ماهه و گاهی ۳ تا ۴ ماهه اندازهگیری میکنند؛ زیرا که متوسط عمر هر گلبول قرمز حدود ۳ ماه است و ما میخواهیم در این مدت، میزان گلوکز متصل به آنها را در خون اندازهگیری کنیم. اگر میزان قند خون در این آزمایش از میزان نرمال بالاتر باشد، احتمال وجود دیابت در فرد بسیار زیاد خواهد بود.
۴. آزمایش قند خون چالش گلوکز یا GCT
آزمایش GCT (چالش گلوکز) برای بررسی قند خون در دوران بارداری انجام میشود و به کنترل سلامتی مادر و جنین کمک میکند. این آزمایش معمولاً در هفتههای ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام میشود. برای انجام این آزمایش، نیاز به ناشتا بودن نیست و در مرحله اول محلول گلوکز به شما داده میشود. سپس نمونهگیری خون در سه نوبت با فاصله یک ساعته انجام میشود. نتایج نرمال قند خون باید بین ۷۰ تا ۱۰۰ میلیگرم بر دسیلیتر باشد؛ مقادیر بالاتر از این محدوده نیاز به اقدامات درمانی فوری دارند.
۵. آزمایش قند خون تحمل گلوکز خوراکی یا OGTT
این آزمایش نیز از دیگر انواع آزمایش قند خون است که در دوران بارداری انجام میشود. بانوان بارداری که بدون دلیل خاصی دچار دیابت شده باشند، معمولا ملزم به انجام این آزمایش از سوی پزشک خود خواهند شد. با استفاده از این آزمایش، میتوان دیابت دوران بارداری را در هفتههای ۲۴ تا ۴۸ بارداری، غربالگری کرد.
۶. آزمایش قند خون تصادفی یا RBS
همانطور که از نام این آزمایش نیز به خوبی پیداست، قند خون فرد در آن به صورت تصادفی اندازهگیری میشود. در این تست قند خون، نیازی نیست که فرد ناشتا باشد و این آزمایش را معمولا در هر ساعتی از روز میتوان انجام داد. افرادی که دیابت دارند و باید خیلی سریع و بدون معطلی قند خون را اندازهگیری کنند، باید همین آزمایش را انجام دهند. معمولا جواب این آزمایش باید زیر ۲۰۰ Mg/dl باشد تا نرمال قلمداد شود.
۷. آزمایش گلوکز ادرار
در نهایت، آزمایش گلوکز ادرار را نیز میتوان از جمله دیگر آزمایشهای مربوط به قند خون دانست. همانطور که از نام این آزمایش پیداست، به کمک آن میتوان میزان گلوکز موجود در ادرار را اندازهگیری کرد. این آزمایش را نیز برای تشخیص دیابت برای بیمار تجویز میکنند و معمولا در کنار آزمایشهای خون انجام میشود.
آزمایشگاه تخصصی دکتر صادقیان، مفتخر به اخذ ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۵۱۸۹ انگلستان، تحت نظر دکتر حامد صادقیان، متخصص پاتولوژی سرجیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف را در زمینه های پاتولوژی، سیتولوژی و میکروبیولوژی، تحت پوشش قرار می دهد.
آزمایشگاه دکتر صادقیان طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان می باشد.
آدرس: مشهد – بلوارامامت – نبش امامت ۳۴ – ساختمان پزشکان امامت
شماره تماس: ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۱ و ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۲
