تشخیص بیماری قلبی با آزمایش خون

فرادی زیادی به دلیل عوامل ژنتیکی یا محیطی در معرض ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی قرار می‌گیرند که خوشبختانه می‌توان با انجام یک آزمایش خون به تشخیص بیماری‌های قلبی کمک کرد. تشخیص زودرس و انجام پیگیری های لازم می‌تواند در این راستا به بیماران کمک کند و ریسک مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی را کاهش دهد و کیفیت زندگیشان را بهبود بخشد. این موضوع برای کسانی که در دوره میانسالی قرار دارند بسیار حائز اهمیت است. اما آزمایش خون در تشخیص بیماری قلبی چگونه عمل می‌کند؟ در ادامه متن با ما همراه شوید تا این موضوع را به طور کامل بررسی کنیم:

میزان کلسترول بر روی سلامت بدن و اندام‌ هایی نظیر قلب تاثیرگذار هستند. با آزمایش خون می‌توان از وضعیت و سلامت قلب مطلع شد. برای مثال اگر در آزمایش چکاپ خون سطح زیادی از کلسترول بد مشاهده شود، می‌توان اینطور نتیجه گیری کرد که افزایش سطح کلسترول بد در خون یکی از نشانه‌ های بروز بیماری قلبی است. همچنین سایر مواد موجود در خون می‌توانند در تشخیص بیماری قلبی یا نارسایی قلبی کمک کننده باشند. عواملی نظیر کلسترول بالا، مصرف سیگار و فشار خون بالا و غیره خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می دهند. در ادامه چند آزمایش چکاپ خون را نام برده و در مورد آنها بحث می کنیم.

۱. تست کلسترول (پروفایل لیپیدی)

آزمایش کلسترول که با نام پروفایل یا پانل لیپیدی نیز شناخته می‌شود، برای بررسی میزان چربی‌های خون انجام می‌شود. این آزمایش شامل اندازه‌گیری کلسترول کل، LDL، HDL و تری‌گلیسیرید است و به پزشک در ارزیابی خطر بیماری‌های قلبی کمک می‌کند. تست کلسترول شامل اندازه‌گیری‌ کلسترول کل، کلسترول خوب، بد و تری گلیسیرید است.

• کلسترول کل

در حالت نرمال سطح کلسترول خون باید از یک حد تعیین شده کمتر باشد. برای مثال در حالت ایده آل باید از ۲۰۰ میلی‌گرم کمتر باشد. بالا بودن سطح کلسترول خون می‌تواند یکی از نشانه‌ های بیماری  باشد و خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش دهد.

• کلسترول LDL (کلسترول بد)

در برخی مواقع به کلسترول لیپوپروتئین، کلسترول بد خون نیز می‌گویند. وجود چنین کلسترولی در خون موجب کاهش جریان خون شده و در نهایت مشکلات قلبی و عروقی را به وجود می‌آورد. در شرایط نرمال سطح این کلسترول در بدن باید از ۱۳۰ میلی‌ گرم کمتر باشد. به طور مطلوب در حالت ایده‌آل سطح کلسترول باید کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد.

• کلسترول HDL (کلسترول خوب)

این سطح از کلسترول به نام HDL یا کلسترول خوب خون شناخته می‌شود. کلسترول خوب خون با دفع کلسترول بد خون، باعث می‌شود تا از انسداد رگ های خونی جلوگیری شود و رگهای خونی بازتر شوند. در این صورت خون در رگ‌ ها راحت تر جریان پیدا می کند. سطح این کلسترول در مردان و زنان متفاوت است.

• دلیل انجام آزمایش کلسترول

البته باید بدانید که اگر میزان کلسترول خون شما بالا باشد هیچ نشانه و علائمی را تجربه نخواهید کرد. بنابراین برای تشخیص میزان کلسترول خوب و بد در خون باید به سراغ آزمایش کلسترول بروید. این آزمایش یک ابزار مهم برای تشخیص بیماری‌ های قلبی و سطح کلسترول است. افرادی که دارای بیماری قلبی هستند همواره باید کلسترول خود را اندازه‌گیری کنند. از طرف دیگر با اندازه‌گیری سطح بالای کلسترول می‌توانید از پیشرفت بیماری جلوگیری کنید.

• بررسی و اندازه گیری تری گلیسیرید

هنگامی که غذایی مصرف می‌کنید، بدن کالری ‌های مورد نیاز را دریافت کرده و کالری‌ هایی که به آن نیاز ندارد را تبدیل به نوعی چربی به نام تری گلیسیرید می‌کند. این نوع چربی در سلول‌ های چربی ذخیره شده و سبب اضافه وزن و غیره خواهد شد. سطح بالای این چربی با پارامترهایی نظیر مصرف سیگار، اضافه وزن و دیابت ارتباط دارد.

۲. بررسی واکنشی C با حساسیت بالا

اندام های بدن در برابر بیماری واکنش نشان می دهند. کبد نیز از این قضیه مستثنی نیست و برای پاسخ به عفونت یا آسیب هایی که به بدن وارد میشود،  پروتئینی به نام پروتئین واکنشی C با حساسیت بالا را تولید می‌کند. این پروتئین در نهایت ممکن است منجر به ایجاد تورم یا التهاب در داخل بدن شود که آزمایش های CRP می‌تواند خطر بیماری قلبی را تشخیص دهند.

۳. شمارش سلول‌های خونی (FBC)

آزمایش شمارش سلول های خونی از مهم ترین روش های تشخیصی برای بیماری های قلبی است. این آزمایش اطلاعات مفیدی را در اختیار پزشک از بابت ابتلا به بیماری های قلبی قرار می‌دهد. در صورتی که نتایج آزمایش خون نشان دهنده این باشد که تعداد سلول‌ های خون با افزایش یا کاهش جزئی همراه است، نیازی به نگرانی نیست. البته در صورت بروز علائم بیماری های قلبی، پزشک آزمایش‌ های دقیق تری را برای رد یا تایید احتمالات داده شده تجویز خواهد کرد. افزایش هماتوکریت خون از حد طبیعی یا افزایش سطح گلبول ‌های قرمز، می‌تواند نشانه بیماری قلبی باشد. همچنین، اگر تعداد سلول‌های سفید در نتیجه آزمایش خون بیش از معمول باشد، ممکن است علائم عفونت و التهاب در بدن بیمار وجود داشته باشد.

۴. پپتیدهای طبیعی

پپتید ناتریورتیک مغزی یا پپتید ناتریورتیک نوع B (BNP)، یک پروتئین است که توسط قلب و عروق خون ساخته می‌شود. این نوع پروتئین به بدن شما کمک می‌کند تا مایعات را دفع شوند؛ به این ترتیب رگ های خونی را شل کرده و سدیم را به ادرار منتقل می‌کند. زمانی که قلب شما آسیب می‌بیند، بدن شما سطح بالایی از BNP را وارد جریان خون  می‌کند تا بتواند فشار وارد شده بر قلب شما را کاهش دهد. یکی از کاربردهای اساسی BNP  این است که به تشخیص اینکه آیا تنگی نفس به دلیل نارسایی قلبی ایجاد شده است یا خیر کمک می‌کند.

به طور کلی سطوح BNP طبیعی با توجه به سن، جنسیت و وزن شما متغیر است. برای افراد مبتلا به نارسایی قلبی، ایجاد یک سطح پایه BNP می‌تواند مفید باشد و می‌توان از آزمایشات آتی برای ارزیابی عملکرد درمان استفاده کرد. استفاده از یک نوع خاص از BNP به نام B-B-terminal N نیز در تشخیص نارسایی قلبی و ارزیابی خطر حمله قلبی و دیگر مشکلات در افراد مبتلا به بیماری قلبی مفید است. البته تنها سطح بالای BNP برای تشخیص مشکلات قلبی کافی نیست و پزشک باید عوامل خطر و نتایج دیگر آزمایشات خون نیز در نظر داشته باشد.

۵. سرامیدهای پلاسما

این آزمایش به اندازه ‌گیری سطح سرامیدها در خون می‌پردازد، که توسط تمام سلول‌ها تولید می‌شوند و نقش اساسی در رشد، عملکرد و در نهایت، مرگ بسیاری از انواع بافت‌ها را در بدن دارد. سرامیدها به وسیله لیپوپروتئین‌ها از طریق خون منتقل می‌شوند و با تصلب شرایین ارتباط دارند. ارتباط سه سرامید خاص با تجمع پلاک در رگ ها و مقاومت به انسولین، می‌تواند منجر به ابتلا به دیابت نوع ۲ شود. مقادیر بالای این سرامیدها در خون نشانگر خطر بالای بروز بیماری‌‌های قلبی عروقی در طی یک تا پنج سال می‌باشد.

۶.  آزمایش تروپونین T

تروپونین T پروتئینی اختصاصی عضله قلب است. افزایش سطح آن معمولاً نشان‌دهنده آسیب به عضله قلب، به‌ ویژه در سکته قلبی است.

۷. اوره و الکترولیت (U & E)

این آزمایش عملکرد کلیه‌ها و تعادل الکترولیت‌ها را بررسی می‌کند. در برخی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، تغییرات این شاخص‌ها مشاهده می‌شود. نتایج آزمایش اوره و الکترولیت باید توسط پزشک تفسیر شود.  پزشک با توجه به نتایج آزمایش، سایر علائم و نشانه های بیمار و عوامل خطر بیماری قلبی، تشخیص را انجام می دهد.

۸. آزمایش قند خون

قند خون بالا و دیابت از عوامل مهم خطر برای بیماری‌های قلبی هستند. کنترل قند خون نقش مهمی در پیشگیری از آسیب به قلب و عروق دارد.