عفونت معده یا گاستروانتریت به دلیل ورود باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌ها به دستگاه گوارش رخ می‌دهد و به علائم آزاردهنده مانند حالت تهوع، استفراغ، درد شکم و اسهال منجر می‌شود. این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی فعال می‌شود و سلول‌های التهابی را برای مقابله با عفونت و ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده به دستگاه گوارش ارسال می‌کند.
انواع عفونت معده
این بیماری به سه دسته اصلی تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از:
۱. آنفولانزای معده (عفونت ویروسی)
ویروس‌ها شایع‌ترین علت گاستروانتریت هستند. چند نوع ویروس می‌توانند باعث عفونت و التهاب معده معده شوند که شایع‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
- روتاویروس‌ها
- نوروویروس‌ها
- آدنوویروس‌ها
نوروویروس‌ها در بزرگسالان شایع‌ترند؛ در حالی که آدنوویروس‌ها و روتاویروس‌ها بیشتر نوزادان و کودکان خردسال را مبتلا می‌کنند.
۲. عفونت باکتریایی
عفونت‌های باکتریایی دومین علت شایع گاستروانتریت هستند و اغلب مسمومیت غذایی نامیده می‌شوند. این عفونت‌ها می‌توانند توسط انواع مختلفی از باکتری‌ها ایجاد شوند، از جمله:
- کامپیلوباکتر
- کلستریدیوم دیفیسیل
- اشرشیا کلی
- سالمونلا
- شیگلا
- استافیلوکوکوس اورئوس
۳. عفونت‌های انگلی
انگل‌ها به ندرت باعث عفونت معده می‌شوند، اما معمولا علائم گوارشی شدید ایجاد می‌کنند. این عفونت‌ها در کشورهای در حال توسعه و مناطقی که دسترسی به آب تمیز محدود است، شایع‌تر هستند. آن‌ها توسط ۲ دسته از انگل‌ها ایجاد می‌شوند:
- کرم‌های روده‌ای
- موجودات تک‌سلولی به نام پروتوزوآ
علائم عفونت معده
علائم گاستروانتریت به علت بروز آن بستگی دارد. در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم.
۱. علائم عفونت ویروسی
علائم گاستروانتریت ویروسی بسته به شدت عفونت متفاوت بوده و شامل موارد زیر است:
- اسهال آبکی
- حالت تهوع
- استفراغ
- سردرد
- تب
- کرامپ و درد شکم
- لرز
- پوست سرد و مرطوب
- تعریق
- خشکی و سفتی مفاصل
- درد عضلانی
علائم معمولا به طور ناگهانی و بین چهار تا ۴۸ ساعت پس از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر می‌شوند. این علائم در بیشتر افراد پس از چند روز بدون نیاز به درمان از بین می‌روند.
۲. علائم عفونت باکتریایی
علائم گاستروانتریت باکتریایی به علائم عفونت ویروسی شباهت زیادی دارد، اما معمولا شدیدتر است. علائم حاد که بیش از سه روز ادامه دارند یا باعث کم‌آبی بدن می‌شوند، بیشتر احتمال دارد که ناشی از باکتری باشند. اسهال خونی نیز از نشانه‌های رایج گاستروانتریت باکتریایی است. علائم معمولا طی ۱۲ ساعت پس از خوردن غذای آلوده آغاز می‌شوند و در موارد شدید می‌توانند تا هفت روز ادامه داشته باشند.
۳. علائم عفونت انگلی
عفونت‌های انگلی معمولا دیرتر از گاستروانتریت ویروسی یا باکتریایی بروز می‌کنند و علائم آن‌ها هفت تا ۱۴ روز پس از تماس با عامل بیماری‌زا ظاهر می‌شود. این علائم عبارت‌اند از:
- اسهال
- مدفوع بدبو
- مدفوع چرب
- کرامپ و درد شکم
- حالت تهوع یا استفراغ
- خستگی
- تب
- خارش پوست
علائم در این نوع عفونت دیرتر برطرف می‌شود و معمولا بین ۲ تا ۶ هفته طول می‌کشد. به‌علاوه، در موارد شدید ممکن است بیماری به آرتریت واکنشی منجر شود که با تورم و سفتی مفاصل همراه است.
آیا عفونت معده خطرناک است؟
این بیماری در بیشتر موارد خطرناک نیست، اما در افراد زیر ممکن است به عوارض جدی منجر شود:
- کودکان کمتر از پنج سال
- بزرگسالان بالای ۶۵ سال
- افراد با سیستم ایمنی ضعیف
عفونت معده باعث چه می‌شود؟
گاستروانتریت یک بیماری کوتاه‌مدت است که معمولا خودبه‌خود بهبود می‌یابد. در این شرایط، مهم‌ترین عارضه‌ای که باید مراقب آن باشید، کم‌آبی بدن است. وقتی اسهال یا استفراغ مکرر دارید، بدن مقدار زیادی مایعات و الکترولیت از دست می‌دهد که اگر نتوانید آن‌ها را به سرعت جایگزین کنید، ممکن است دچار مشکل شوید.
در صورتی که گاستروانتریت برای مدت طولانی ادامه یابد، به دستگاه گوارش آسیب می‌زند و به خونریزی معده منجر می‌شود. از سوی دیگر، بعضی عوامل عفونی ممکن است عوارضی داشته باشند که جدا از اثرات گاستروانتریت است. آن‌ها می‌توانند به بدن آسیب طولانی‌مدت وارد کنند.
آیا عفونت معده مسری است؟
میکروب معده باعث آلوده شدن مدفوع شده و به هر فردی که با مدفوع تماس پیدا کند منتقل می‌شود. شایع‌ترین مسیر ابتلا، مصرف غذا یا آب آلوده است؛ اما تماس با فرد مبتلا یا سطوحی که او لمس کرده نیز می‌تواند خطرناک باشد.
عفونت‌های دستگاه گوارش معمولا تا زمانی که علائم وجود دارد و تا ۲ روز پس از آن مسری هستند. این ۲ روز آخر زمانی است که بدن عفونت را از طریق مدفوع دفع می‌کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
عفونت‌های شدید را نباید نادیده گرفت. در صورت تجربه هر یک از موارد زیر فورا با پزشک تماس بگیرید:
- علائم کم‌آبی بدن مانند خشکی دهان، ادرار تیره رنگ، کاهش حجم ادرار یا سرگیجه
- تب بالای ۱۰۰/۴ درجه فارنهایت (۳۸ درجه سانتی‌گراد) که بیش از چند روز ادامه داشته باشد
- اسهال یا استفراغی که بیش از ۲ روز طول بکشد
- مدفوع خونی یا قیر مانند
- تپش قلب
- غش کردن
آزمایشگاه تخصصی دکتر صادقیان، مفتخر به اخذ ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۰۰۰۲ انگلستان، تحت نظر دکتر حامد صادقیان، متخصص پاتولوژی سرجیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف را در زمینه های پاتولوژی، سیتولوژی و میکروبیولوژی، تحت پوشش قرار می دهد.
آزمایشگاه دکتر صادقیان طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان می باشد.
آدرس: مشهد – بلوارامامت – نبش امامت ۳۴ – ساختمان پزشکان امامت
شماره تماس: ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۱ و ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۲
