مالتیپل اسکلروزیس (ام اس) بیماری مختل کننده و آزاردهندهای است که علائم آن بدون هیچگونه هشداری بهناگهان بروز میکنند. هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص ام اس وجود ندارد، اما پزشک برای تشخیص این بیماری سراغ تعداد و نوع حملات ام اس فرد و ضایعات و آسیبهای نخاعی مشخص شده در ام آر آی میرود.
تشخیص بیماری ام اس (MS) میتواند دشوار باشد چرا که هیچ آزمایش مشخصی برای تشخیص قطعی ابتلای فرد به این بیماری وجود ندارد. این بیماری بر اساس بررسی علائم و رد سایر بیماریها با علائم مشابه ام اس (MS) تشخیص داده میشود. چنانچه علایمی شبیه علایم ام اس دارید، بهتر است به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید تا با مشورت و صلاحدید متخصص، آزمایش تشخیص ام اس بدهید.
آزمایش تشخیص ام اس چیست؟
علی رغم پیشرفتهای اخیر در درمان بیماری ام اس (مالتیپل اسکلروزیس) هنوز رازهای زیادی در مورد علت این اختلال باقی مانده است و راه حل قطعی برای تشخیص، پیشگیری و درمان آن شناخته نشده است. حدود یک دهه پیش، یک کارآفرین فناوری به نام آرت ملور که خود مبتلا به ام اس بود، سازمانی به نام پروژه درمان تسریع شده را در والتام، ماساچوست تاسیس کرد که هدف آن پروژه تسریع معضلات مرتبط با ام اس بهواسطه همکاری بیشتر بین دانشمندان بود.
یکی از اقدامات این پروژه ایجاد مخزنی از هزاران نمونه خون بیماران مراجعه کننده به ۱۰ کلینیک مختلف در ایالات متحده بود. این نمونهها در اختیار هر دانشمند و محققی قرار میگرفت که تمایل داشت دادههای علمی و نتایج مطالعاتش را با این پروژه به اشتراک بگذارد. این اقدامات و همکاریهای گسترده امید به درک بهتر و ارائه راهکارهای موثرتری برای مدیریت این بیماری نامشخص را افزایش دادهاند. با این حال، هنوز راه طولانی در پیش است تا بتوان به درمان قطعی و پیشگیری از ام اس دست یافت.
ابزار تشخیصی واحدی برای تعیین دقیق وضعیت این بیماری در دسترس نیست. معمولا پزشک بعد از معاینه بالینی، معاینه نورولوژیک و آزمایشها، مالتیپل اسکلروزیس یا همان ام اس را تشخیص میدهد. در طول معاینه، پزشک از علایم و سوابق پزشکی بیمار میپرسد و آزمایش تشخیص ام اس مانند آزمایش خون، ام آر آی مغز و نخاع و آنالیز مایع مغزی-نخاعی را تجویز میکند. تشخیص نهایی معمولا زمانبر است، چرا که ممکن است علایم شبیه ام اس باشند.
اسم آزمایش ام اس چیست؟
آزمایشهای مختلفی برای تشخیص بیماری ام اس (MS) انجام میشود، اما هیچ آزمایش مشخص و قطعی برای تایید ابتلا به این بیماری وجود ندارد. پزشکان از مجموعهای از آزمایشها برای تشخیص ام اس استفاده میکنند که عبارتند از:
- آزمایش مایع مغزی-نخاعی (Lumbar Puncture) جهت بررسی مایع مغزی-نخاعی تا مشخص شود آیا علائم مرتبط با التهاب سیستم عصبی مرکزی هستند یا خیر
- ام آر آی برای بررسی آسیبهای احتمالی به غلاف میلین اطراف اعصاب در سیستم عصبی مرکزی
- آزمایش بینایی جهت بررسی آسیبهای احتمالی به عصب بینایی
- آزمایشهای حسی و حرکتی برای بررسی عملکرد صحیح اعصاب محیطی
پزشک با ترکیب نتایج این آزمایشها و بررسی سابقه بالینی بیمار، تشخیص نهایی ابتلا به بیماری ام اس را ارائه میدهد.
هدف از آزمایش تشخیص ام اس چیست؟
هدف اصلی از انجام آزمایش تشخیص ام اس، رسیدن به تشخیص قطعی این بیماری و بررسی وضعیت سیستم عصبی بیمار است. چون علائم ام اس ممکن است با سایر بیماری های عصبی مشابه باشند، هدف اول از انجام این آزمایشها، رد سایر بیماریهایی است که میتوانند این علائم را ایجاد کنند.
چه زمانی آزمایش تشخیص ام اس درخواست میشود؟
آزمایش های تشخیصی بیماری ام اس (MS) در صورت مشاهده علائم ام اس و موارد زیر درخواست میشوند:
| علت | توضیحات |
|---|---|
| وجود علائم مرتبط با ام اس | اگر فردی دچار علائمی مانند ضعف عضلانی، کاهش حس، مشکلات بینایی، اختلالات تعادل شود که ممکن است نشانهای از ام اس باشند، پزشک آزمایشهای تشخیصی را درخواست میکند. |
| تشخیص افتراقی با سایر بیماریهای عصبی | زمانی که پزشک براساس علائم بیمار، ام اس را در لیست تشخیصهای افتراقی قرار میدهد، آزمایشهای تشخیصی برای رد سایر بیماریهای مشابه انجام میشود. |
| پایش روند بیماری | در مواردی که ابتلای بیمار به ام اس تشخیص داده شده باشد، پزشک برای پایش پیشرفت بیماری و اثربخشی درمان، آزمایش تشخیص ام اس را تجویز میکند. |
| تایید تشخیص در مراحل اولیه | در برخی موارد که علائم در مراحل اولیه هستند و تشخیص قطعی میسر نیست، پزشک برای تایید تشخیص اولیه، دستور آزمایش تشخیص ام اس میدهد. |
نحوه انجام آزمایش تشخیص ام اس (ازمایش ام اس چجوریه؟)
در حال حاضر هیچ آزمایشی برای تشخیص ام اس وجود ندارد. آزمایش خون، اسکن و سایر آزمایشها شرایط را شناسایی و سایر علل ایجاد کننده علایم را حذف میکنند. آزمایش های تشخیص بیماری ام اس به شکل زیر انجام میشوند:
- آزمایش مایع مغزی-نخاعی: در این آزمایش، مقداری مایع مغزی-نخاعی با استفاده از سوزن نازک از ناحیه کمر بیمار گرفته میشود. با آزمایش مایع مغزی نخاعی، نشانههای التهاب سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) مشخصه ام اس شناسایی خواهند شد.
- ام آر آی: در این روش تصویربرداری، از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی برای گرفتن تصاویر دقیق از مغز و نخاع بیمار استفاده میشود تا ضایعات و آسیبهای مرتبط با ام اس در سیستم عصبی مرکزی مشخص گردند.
ایا بیماری ام اس با ازمایش خون مشخص میشود؟
بیماری ام اس از طریق آزمایش خون قابل تشخیص نیست چرا که بیماری سیستم عصبی مرکزی است. پزشک با توجه به علائم و نشانههای بالینی بیمار، سیر بیماری و آزمایشات انجام شده، تشخیص نهایی را ارائه میدهد.
آزمایش مایع نخاعی ام اس
آزمایش مایع مغزی-نخاعی (CSF) یکی از مهمترین آزمایش های تشخیص ام اس است که مقداری از مایع مغزی-نخاعی دور نخاع از طریق پونکسیون کمری گرفته میشود. نتیجه این آزمایش، وجود التهاب و آسیب به مغز و نخاع را بررسی میکند. مایع مغزی-نخاعی در افراد مبتلا به ام اس، افزایش تعداد سلولهای خونی، پروتئین و آنزیمهای خاص دارد.
آزمایشگاه تخصصی دکتر صادقیان، مفتخر به اخذ ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۵۱۸۹ انگلستان، تحت نظر دکتر حامد صادقیان، متخصص پاتولوژی سرجیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف را در زمینه های پاتولوژی، سیتولوژی و میکروبیولوژی، تحت پوشش قرار می دهد.
آزمایشگاه دکتر صادقیان طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان می باشد.
آدرس: مشهد – بلوارامامت – نبش امامت ۳۴ – ساختمان پزشکان امامت
شماره تماس: ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۱ و ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۲
