در صورت مشکوک بودن به پولیپ، تستهای تشخیصی مختلفی وجود دارد. در طول معاینه بالینی زنان، پولیپهای امتداد یافته تا دهانه رحم ممکن است قابل رویت باشند؛ افتادن پولیپ رحم، در نمونههای کوچک گاهی همراه با خونریزی قاعدگی محتمل است؛ اما پولیپهای بزرگتر نیاز به مداخله دارند. پولیپهای واقع در رحم را میتوان با بعضی روشهای تصویربرداری تشخیص داد. به طور کلی، روشهای بررسی پولیپ عبارتند از:
۱- سونوگرافی
تشخیص پولیپ رحمی با سونوگرافی شکمی قابل انجام است. پولیپهای رحم به عنوان ساختارهای اکوژنیک محدود در پوشش رحم، در طول معاینات معمول سونوگرافی دیده میشوند. با این حال، ممکن است گاهی قابل مشاهده نباشد. سونوگرافی ترانس واژینال میتواند کیفیت تصویر واضحتری ارائه دهد.
۲- هیستروسونوگرافی
روش دیگر در مواردی که شک در معاینه بالینی یا سونوگرافی وجود دارد، استفاده از هیستروسونوگرافی است. در روش هیستروسونوگرافی، یک مایع استریل از طریق کانولهای نازکی به نام کاتتر به داخل رحم تزریق میشود. این مایع به حفره رحم اجازه میدهد تا منبسط شود و هر پولیپ، در صورت وجود با وضوح بیشتری در سونوگرافی قابل مشاهده باشد.
۳- هیستروسکوپی
هیستروسکوپی دستگاهی با یک دوربین نوردار و لولهای شکل است که امکان ارزیابی بصری داخل رحم را فراهم میکند. میتوان از آن هم برای اهداف تشخیصی و هم برای اهداف درمانی استفاده کرد. برداشتن پولیپ به کمک هیستروسکوپی و با جراحی امکان پذیر است.
۴- کورتاژ
کورتاژ برای خاتمه دادن به بارداریهای ناخواسته و همچنین بعضی جراحیها مانند برداشتن پولیپ استفاده میشود. بافت غیر طبیعی داخل رحم را میتوان با خراش دادن به کمک یک ابزار فلزی قاشق مانند به نام کورت برداشت. بافت گرفته شده به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده شده و مورد بررسی قرار میگیرد. جواب پاتولوژی پولیپ رحم میتواند خوشخیم یا بدخیم بودن پولیپ را مشخص نماید.
چه کسانی به پولیپ رحم مبتلا میشوند؟
اگرچه علل بروز پولیپ به طور کامل مشخص نشده است؛ اما وجود بعضی عوامل خطر بروز آن را افزایش میدهند. تصور میشود که استروژن اضافی در خون نقش مهمی در تشکیل پولیپهای رحمی ایفا میکند. علاوه بر این، مشخص شده است که داروی تاموکسیفن مورد استفاده در درمان سرطان سینه، خطر تشکیل پولیپ رحم را افزایش میدهد. همچنین این عارضه، در زنان یائسه شایعتر است و چاقی نیز میتواند با ایجاد عدم تعادل هورمونی بر شکلگیری آن تاثیر بگذارد. آزمایش هورمونی زنان به راحتی تمامی اختلالات هورمونی شما را نشان خواهد داد.
علاوه بر این موارد، استعداد ژنتیکی و سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان را نیز میتوان از عوامل زمینه ساز شکلگیری آن دانست. با این حال، علیرغم تاثیر همه این عوامل محرک، در برخی موارد پولیپ میتواند بدون وجود این عوامل نیز در قسمتهای مختلف بدن رخ دهد.
روش های درمان پولیپ رحم
گاهی اوقات پولیپها علامتی ندارند و به طور اتفاقی در طی سونوگرافی تشخیص داده میشوند؛ به همین دلیل ممکن است نیازی به دخالت پزشکی نداشته باشند؛ اما اگر پولیپ علائمی مانند بینظمی قاعدگی، خونریزی واژینال، عفونت، سقط مکرر و ناباروری ایجاد کند، نیاز به درمان دارد. روشهای درمان پولیپ رحم به شرح زیر است:
- داروهای هورمونی: درمانهای دارویی اغلب برای تسکین علائم استفاده میشوند. هنگامی که دارو قطع میشود؛ ممکن است علائم و شکایات دوباره ظاهر شوند.
- جراحی پولیپ رحم با هیستروسکوپی: پولیپ با جراحی به کمک دستگاه هیستروسکوپی که در بالا معرفی شد برداشته میشود.
- کورتاژ: کورتاژ همراه با هیستروسکوپی برای برداشتن پولیپ استفاده میشود. کورتاژ به طور کلی برای پولیپهای کوچک ترجیح داده میشود. پولیپ با خراشیدن آن با یک ابزار کورتاژ مخصوص از دیواره رحم جدا میشود.
- جراحی پولیپ: در صورت تشخیص سلولهای سرطانی در پولیپ، از روشهای درمانی پیشرفته مانند جراحی استفاده میشود.
عوارض و خطرات پولیپ رحمی
پولیپهای رحمی میتوانند عوارض زیادی ایجاد کنند؛ زیرا پولیپها عمدتا با از دست دادن خون زیاد، اختلال در عملکرد رحم یا خطر بدخیمی مرتبط هستند. بعضی از عوارض پولیپ عبارتند از:
- کم خونی: اگر پولیپ باعث خونریزی بیش از حد شود، میتواند منجر به کاهش سطح هموگلوبین در خون شود. در این مورد، زنان احساس ضعف و خستگی خواهند کرد. کم خونی میتواند در زنان در سنین باروری و همچنین در زنان یائسه رخ دهد.
- سرطان: درصد بسیار کمی (حدود ۱ درصد) از پولیپهای رحمی میتوانند به یکی از انواع سرطان تبدیل شوند. عواملی مانند اندازه پولیپ بزرگ، بیماریهای مزمن سیستمیک (فشار خون شریانی، دیابت)، چاقی، مصرف داروهای هورمونی و… خطر تبدیل پولیپ به سرطان را افزایش میدهند.
- ناباروری: پولیپ در بعضی موارد در زنان مبتلا به ناباروری تشخیص داده میشود. پولیپها فضای مفیدی از غشای مخاطی رحم را اشغال میکنند و روند اتصال تخمک بارور شده به دیواره رحم را سختتر مینمایند. همچنین همانطور که در عکس پولیپ رحم مشخص است، این عارضهها میتوانند دهانه رحم یا لولههای فالوپ را مسدود کرده و عبور اسپرم را دشوار کنند.
عوارض بعد از برداشتن پولیپ رحم
به طور کلی، این جراحی با عوارض قابل توجهی همراه نیست؛ اما بروز مشکلات زیر قابل انتظار است:
- ممکن است ۱ یا ۲ روز پس از عمل دچار گرفتگی و خونریزی واژینال شوید. در صورت تب، درد شدید شکم، یا خونریزی یا ترشحات واژن بصورت شدید با پزشک خود مشورت کنید.
- ممکن است در دستگاه گوارش خود احساس نفخ داشته باشید و به دلیل گاز تزریق شده در طول عمل، احساس درد کنید. این حالت میتواند تا حدود ۲۴ ساعت ادامه یابد. همچنین ممکن است در قسمت بالایی شکم و شانه خود احساس درد کنید.
- ممکن تا حدودی درد داشته باشید و باید برای کنترل آن طبق دستور پزشک، داروی مسکن مصرف کنید. آسپرین یا برخی داروهای ضد درد دیگر ممکن است احتمال خونریزی را افزایش دهد؛ بنابراین، حتما فقط داروهای تجویز شده را مصرف کنید.
پیشگیری از پولیپ رحم
به طور کلی، پولیپهای رحمی ممکن است در هر زنی ایجاد شوند و حتی عدم وجود عوامل محرک، تضمینی برای پیشگیری از آن نیست. با این حال، حفظ سلامت عمومی بدن و دوری از فاکتورهای موثر در این عارضه، میتوانند احتمال وقوع آن را کاهش دهند. بعضی از روشهای پیشگیری از پولیپ عبارتند از:
- حفظ وزن سالم؛ شاخص توده بدنی (یعنی نسبت قد بر حسب سانتی متر به وزن بر حسب کیلوگرم) نباید از ۲۵ واحد تجاوز کند.
- کنترل و درمان بیماریهای مزمن (دیابت، فشار خون بالا، بیماریهای تخمدان).
- درمان به موقع التهاب و عفونت در دستگاه تناسلی
- تقویت ایمنی عمومی بدن
- مصرف هرگونه داروی هورمونی باید کاملا تحت نظر پزشک باشد.
آزمایشگاه تخصصی دکتر صادقیان، مفتخر به اخذ ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۵۱۸۹ انگلستان، تحت نظر دکتر حامد صادقیان، متخصص پاتولوژی سرجیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف را در زمینه های پاتولوژی، سیتولوژی و میکروبیولوژی، تحت پوشش قرار می دهد.
آزمایشگاه دکتر صادقیان طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان می باشد.
آدرس: مشهد – بلوارامامت – نبش امامت ۳۴ – ساختمان پزشکان امامت
شماره تماس: ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۱ و ۰۵۱-۳۶۰۱۷۸۵۲
